Tác dụng của rau, hoa quả với sức khỏe con người
Một chế độ ăn uống khoa học, và an toàn thì rau xanh và các loại hoa quả là thực phẩm không thể thiếu, vì vậy, phân tích chất lượng rau củ quả để đảm bảo độ an toàn và chất lượng sản phẩm.
Ăn nhiều rau, quả giúp cơ thể tránh được các bệnh về tim, đột quỵ, ổn định huyết áp và ngăn ngừa một số bệnh ung thư, hạn chế hiệu quả các bệnh liên quan đến đường ruột đặc biệt là viêm ruột thừa, bảo vệ mắt khỏi bị 2 loại bệnh thoái hóa rất phổ biến, đó là đục nhân mắt và chấm đen trong mắt…
Không ít người không có thói quen ăn nhiều rau và hoa quả, hoặc nếu có thì thực đơn cũng rất nghèo nàn. Ngoài ra, một số người chỉ nghĩ rau xanh, hoa quả chỉ có tác dụng nhuận tràng, tránh táo bón và làm đẹp da…
Các kết quả nghiên cứu mới nhất được thực hiện rất công phu của các nhà khoa học thuộc Viện nghiên cứu sức khỏe của Đại học Harvard đã đưa ra những mối liên hệ chặt chẽ về tác dụng của rau, quả với khả năng ngăn chặn nguy cơ mắc các bệnh ung thư và tim mạch.
Tuy nhiên, ăn nhiều thôi chưa đủ mà còn cần phải đa dạng hóa thực đơn nữa. Cũng theo kết luận rút ra từ các cuộc nghiên cứu này, mỗi ngày cơ thể cần từ 150-250g rau quả. Với những ai mỗi ngày cần ít nhất 2000 calo để duy trì cân nặng và sức khỏe cần bổ sung 200-300g rau quả.
Đặc biệt rau,củ, quả có tác dụng với một số bệnh như:
-
Rau quả với bệnh tim mạch
Rau quả có tác dụng chống lại các bệnh tim mạch và đột quỵ. Đây là một kết luận rõ ràng và đã được công nhận trên toàn thế giới. Những người ăn rất nhiều rau, quả thì nguy cơ mắc các bệnh tim mạch cũng như khả năng phát triển của các loại bệnh này thấp hơn nhiều so với những người ăn ít hơn.
Những người ăn khoảng 200-300g rau, quả/ngày giảm hơn 30% nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ so với những người chỉ ăn ở mức tối thiểu (ít hơn 50g/ngày).
Mặc dù rau quả có tác dụng chung chống các bệnh tim mạch, nhưng vẫn có một số loại rau quả có tác dụng nhiều hơn và có khả năng phòng tránh nhiều loại bệnh khác, đặc biệt là: các loại rau màu xanh đậm, nhiều lá như rau diếp, rau bina (cải bó xôi); các loại rau thuộc họ cải như bông cải xanh (súp lơ), bắp cải, các loại cải xoăn và các loại quả họ cam chanh như cam, chanh, bưởi.
Khác với các loại thực phẩm khác khi ăn quá nhiều thường phát sinh tác dụng phụ, ăn nhiều rau xanh không bao giờ thừa.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là nên ăn quá nhiều một lúc hoặc tăng lượng rau, quả lên một cách đột ngột và chỉ chọn loại rau nào nhiều dinh dưỡng nhất hay hợp khẩu vị nhất mà thôi.
Ngược lại, bạn phải tăng một cách từ từ, mỗi ngày tăng ít một và cố gắng đa dạng càng nhiều loại rau quả càng tốt.
Trong 2 nghiên cứu do Đại học Harvard thực hiện đều cho kết quả: bằng cách tăng lượng rau hoa quả từ từ như vậy nguy cơ mắc các bệnh tim mạch giảm thêm 4%.
Vì vậy, cần đa dạng hóa các loại rau và hoa quả. Chọn nhiều loại rau gồm các loại rau nhiều lá, rau xanh, rau lá sậm, các loại rau và hoa quả có màu vàng, đỏ, cà chua, cà chua đóng hộp và các loại quả thuộc họ cam chanh
-
Rau quả với huyết áp
Huyết áp cao là yếu tố cơ bản và chủ yếu gây ra các bệnh về tim và đột quỵ. Do vậy, việc kiểm soát huyết áp đóng vai trò rất quan trọng và chế độ ăn uống là một công cụ hữu hiệu để hạ huyết áp.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, những người bị huyết áp cao sau một thời gian tuân thủ chế độ ăn đầy đủ rau xanh và hoa quả, huyết áp đã trở lại mức bình thường mà không cần phải dùng bất cứ loại thuốc bổ sung nào khác.
-
Ăn nhiều rau quả làm giảm cholesterol
Trong một nghiên cứu về tim, phổi và máu của Viện nghiên cứu tim mạch quốc gia Mỹ trên 4.466 trường hợp cả nam lẫn nữ, những người ăn nhiều hơn 100g rau, quả/ngày có khả năng giảm đáng kể cholesterol LDL (là những cholesterol có hại cho cơ thể).
Mặc dù các nhà khoa học vẫn chưa đưa ra kết luận cuối cùng về việc rau quả làm giảm cholesterol như thế nào nhưng có một điều chắc chắn rằng ăn nhiều rau quả cũng giống như ăn ít thịt và bơ sữa, nghĩa là các chất béo bão hòa có khả năng làm tăng cholesterol trong máu sẽ được giảm bớt.
Ngoài ra thành phần chất xơ trong rau quả cũng góp phần ngăn chặn quá trình hấp thụ cholesterol từ thức ăn vào cơ thể.
-
Rau quả và bệnh ung thư
Hàng loạt các nghiên cứu mới nhất đã tìm ra một mối liên hệ chặt chẽ giữa việc ăn nhiều rau quả và khả năng ngăn chặn ung thư.
Viện nghiên cứu các bệnh ung thư Quốc tế nằm trong chương trình hoạt động của Tổ chức y tế thế giới WHO gần đây đã hoàn thành một bản tổng kết về rau quả và bệnh ung thư.
Bản tổng kết đã đưa ra kết luận: “Chế độ ăn nhiều rau quả có thể giảm bớt nguy cơ mắc ung thư thực quản, phổi, ổ bụng, răng miệng, họng, trực tràng, thanh quản, thận và bàng quang.
Ngoài ra ăn nhiều rau còn làm giảm nguy cơ mắc ung thư ruột kết, trực tràng, ung thư vòm miệng, họng, ổ bụng, thanh quản, phổi, buồng trứng và thận”.
Điều quan trọng là bạn phải ăn rau quả đều đặn và nhiều loại khác nhau. Tức là phải ăn thường xuyên, mỗi ngày ăn đủ lượng rau và quả theo quy định thì khả năng phòng tránh ung thư sẽ cao hơn.
Đặc biệt, mỗi loại rau quả khác nhau lại có tác dụng phòng chống và ngăn ngừa một loại bệnh ung thư khác nhau. Ví dụ, cà chua có tác dụng chống ung thư tiền liệt tuyến đặc biệt với các dạng ung thư tuyến tiền liệt cấp tính.
Một trong những yếu tố tạo nên điều đặc biệt này ở cà chua đó là nhờ sắc tố đỏ – lycopen có khả năng tham gia tích cực vào quá trình chống ung thư tiền liệt tuyến.
-
Rau quả với các bệnh về dạ dày và ruột
Một trong những chất quan trọng nhất trong rau quả là loại chất xơ khó tiêu hóa.Khi các chất xơ này đi qua hệ tiêu hóa, chúng hút nước và phồng lên như các miếng xốp.Những miếng xốp này có thể “hạ nhiệt” những đoạn ruột dễ bị kích thích và sau đó bằng cách kích thích nhu động ruột chúng góp phần giảm bớt (thậm chí loại bỏ) chứng táo bón.
Các hoạt động làm mềm của các loại chất xơ khó tiêu hóa trong rau quả có thể làm giảm áp lực bên trong ruột, giúp ngăn ngừa bệnh viêm túi thừa (là sự phát triển các bọng nhỏ dễ bị kích thích trong ruột) và ngăn chặn quá trình viêm nhiễm gây đau đớn do các bọng này gây ra.
-
Rau quả và thị lực
Ăn nhiều rau và hoa quả giúp duy trì thị lực tốt. Ai cũng biết cà rốt, đu đủ giàu vitamin A giúp tăng cường thị lực. Những loại rau và hoa quả khác còn có tác dụng ngăn ngừa 2 loại bệnh liên quan đến thoái hóa mắt là đục nhân mắt và chấm đen trong mắt vốn ảnh hưởng đến hàng triệu đàn ông và phụ nữ trên 65 tuổi.
Đục nhân mắt là chứng xuất hiện dần dần những đám mây quanh thủy tinh thể.Chấm đen trong mắt là hiện tượng tâm võng mạc bị phá hủy dần và triệu chứng đầu tiên là xuất hiện một chấm mờ mờ tại tâm của mọi vật khi bạn nhìn. Khi quá trình thoái hóa này phát triển, tầm nhìn sẽ bị thu hẹp.
Những loại gốc tự do do ánh nắng mặt trời, khói thuốc lá, ô nhiễm không khí, nhiễm trùng và hệ trao đổi chất tạo ra là nguyên nhân chủ yếu gây ra hiện tượng này. Các loại rau lá xanh đậm có chứa hai loại sắc tố là lutein và zeaxanthin, có thể làm tiêu tan các gốc tự do trước khi chúng ảnh hưởng đến các mô nhạy cảm trong mắt.
Nói tóm lại, ăn nhiều rau, hoa quả và tinh bột có khả năng làm giảm nguy cơ phát triển bệnh đục nhân mắt và chấm đen trong mắt, nhất là với người cao tuổi.
Do đó, nên cố gắng ăn nhiều rau và hoa quả hơn mức độ như hiện nay.
Tầm quan trọng của việc kiểm nghiệm phân tích chất lượng rau củ quả
Rau củ quả có vai trò đặc biệt quan trọng trong bữa ăn hàng ngày của người dân Việt Nam. Rau củ quả là nguồn cung cấp các chất hoạt tính sinh học như chất xơ, vitamin và các khoáng chất cho con người. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất rau quả, để tăng năng suất con người đã sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật không đúng cách, nguồn nước tưới tiêu bị ô nhiễm chất độc hại làm tồn dư các chất độc này trong rau quả. Do đó cần phải có sự kiểm soát về chất lượng của các sản phẩm này nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh và sức khoẻ cho người sử dụng với dịch vụ phân tích chất lượng rau củ quả.
Theo nghị định số 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm, yêu cầu các mặt hàng rau của quả và sản phẩm rau củ quả nhập khẩu phải được kiểm nghiệm và công bố trước khi được lưu thông trên thị trường. Bên cạnh đó, các mặt hàng nông sản để xuất khẩu cần phải được kiểm soát dư lượng các chất ô nhiễm và tồn dư như thuốc bảo vệ thực vật, các kim loại nặng.
Một số tiêu chuẩn quy định về việc kiểm soát chất lượng các sản phẩm rau củ quả:
- QCVN 8-2:2011/BYT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với giới hạn ô nhiễm kim loại nặng trong thực phẩm
- QCVN 8-3:2011/BYT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với ô nhiễm vi sinh vật trong thực phẩm
- Thông tư 50/2016/TT-BYT quy định giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm
Kiểm nghiệm phân tích chất lượng rau củ quả cần phải tuân thủ theo các chỉ tiêu sau đây
- Chỉ tiêu vi sinh: E.Coli, Salmonella, S. aureus, Coliforms, B. cereus, Clostridium, perfringens, Nấm men, nấm mốc, Tổng số vi khuẩn hiếu khí,…
- Chỉ tiêu lý – hóa: Cảm quan, Ẩm, tro; Tỉ lệ cái/nước, tạp chất; Đường tổng, đường khử; Carbonhydrate; Xơ thô, xơ hoà tan; Muối; Tinh bột, Acid tổng số; Vi khoáng: Na, K, Fe, …; Kim loại nặng: Pb, Cd, Hg, As, …
- Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật: Abamectin, Acephate, Acetamiprid, Aldicarb, Aldrin, Dieldrin, Ametoctradin, Aminopyralid, Amitraz, Azinphos-Methyl, Azoxystrobin, Benalaxyl, Bentazone, Bifenazate, Bifenthrin, Bitertanol, Boscalid , Bromopropylate, Buprofezin, Captan, Carbaryl, Carbendazim, Carbofuran, Carbosulfan ,Chlorantraniliprole, Chlordane, Chlorfenapyr, Chlorothalonil, Chlorpropham, Chlorpyrifos, Chlorpyrifos-Methyl, Clethodim, Clofentezine,…
![Thiết bị sắc ký lỏng khối phổ phân giải cao Q Exactive của Thermo](https://inoste.vn/wp-content/uploads/2024/05/thiet-bi-sac-ky-long-khoi-pho-phan-giai-cao-300x197.webp)
Đối với các doanh nghiệp: Theo Nghị định 38/2012/NĐ-CP ngày 25 tháng 4 năm 2012 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm. Ban hành, kiểm nghiệm rau củ quả trái cây tươi là khâu quan trọng bắt buộc doanh nghiệp phải thực hiện khi muốn lưu hành sản phẩm từ rau, củ, quả, để đưa sản phẩm tốt nhất ra thị trường. Ngoài ra, việc kiểm nghiệm các sản phẩm từ rau, củ, quả phải tiến hành định kỳ 06 tháng/lần đối với những doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sản phẩm từ rau, củ, quả nhằm kiểm soát chất lượng và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Đối với người tiêu dùng: Phân tích chất lượng rau củ quả nhằm đánh giá mức độ an toàn vệ sinh thực phẩm; giúp cho người tiêu dùng an tâm với sự lựa chọn của mình, ngăn chặn vấn đề về dư lượng thuốc trừ sâu và thuốc bảo vệ thực vật trước khi đưa ra thị trường.
Mạnh Chí